facebooktwitterflickerdiggrss









Buradasınız : Ana sayfa » Genel Yazılar

yer üstü suları – göllerin oluşumu – göller nasıl oluşur – oluşumlara göre göl çeşitleri



Sponsorlu Bağlantılar



yer üstü suları – göllerin oluşumu – göller nasıl oluşur – oluşumlarına göre göl çeşitleri

Göller, karalar üzerinde çeşitli nedenlerle çanaklaşmış alanlarda birikensu kütleleridir. Göllerin genellikle deniz ve okyanuslarla bağlantısı yoktur.

Göller, yeryüzündeki tatlı suların % 87′sini oluştururken göllerin karalar üzerinde kapladığı alan % 2′dir.

Göller, yer altı ve yer üstü sularıyla beslenmektedir. Göllerin suları acı, tatlı, sodalı ve tuzlu olabilmektedir. Bu farklılığın nedenleri; iklim koşulları, beslenme kaynakları, gölün bulunduğu arazinin yapısı, gölün büyüklüğü, derinliği ve gideğeninin (göl ayağı) olup olmamasıdır.

Beslenme kaynağı güçlü olan göller, fazla sularını bir gideğen yardımıyla denizlere boşaltır.
Sularını dışarıya bir gideğen yardımıyla boşaltan göllerin suyu tatlı, sularını dışarıya boşaltamayan göllerin suyu ise acı veya tuzludur.

A. Doğal Göller
Yeryüzünde iç ve dış kuvvetlerin etkisiyle meydana gelen çukurluklarda biriken su kütlelerine
doğal göller denir. Doğal göller oluşumlarına göre çeşitli gruplara ayrılır:

1. Tektonik Göller: Yer kabuğu hareketleri sonucunda çöken alanlarda oluşan çukurluklarda
biriken su kütlelerinin oluşturduğu göllerdir. Dünya’da başlıca tektonik göller; Aral, Hazar, Baykal,
Lut ve Afrika kıtasının doğusundaki bazı göllerdir.

2. Karstik Göller: Kolay eriyebilen (kireç taşı, alçı taşı ve kaya tuzu gibi) karstik arazilerde
suların polye ve obruk gibi erime çukurları içinde birikmesiyle meydana gelen göllerdir.

3. Buzul Gölleri: Buzul aşındırması sonucu oluşan çukurluklarda biriken suların meydana
getirdiği göllerdir. Bu göllere sirk gölü adı da verilir. Kanada, Finlandiya, Norveç ve Danimarka gibi
ülkelerde çok sayıda buzul aşındırması sonucu oluşmuş göl bulunmaktadır.

4. Volkanik Göller: Volkanik faaliyetlerle oluşmuş çanaklarda suların birikmesi ile oluşmuş
göllerdir. Göl, yanardağın zirvesindeki baca ağzında oluşmuşsa krater, yanardağ konisinin patlaması
sonucu oluşan geniş çukurlarda ise kaldera, volkanik patlama çanaklarında oluşmuş ise maar gölü
ismini alır. Dünya’da Endonezya, İtalya, Japonya ve Türkiye gibi volkanizmanın yaşandığı ülkelerde
bu tür göller bulunmaktadır.

5. Set Gölleri: Vadi, tektonik çukurluk veya koy gibi yer şekilerinin önünün herhangi bir malzemeyle
kapanması sonucu meydana gelen göllerdir. Oluşumlarına göre dörde ayrılır:

a. Volkanik Set Gölleri: Volkanik faaliyet sırasında çıkan lavların bir çukurluğun önünü kapatması
sonucu meydana gelen göllerdir.

b. Heyelan Set Gölleri: Heyelan sırasında sürüklenen malzemenin bir çukurluğun önünü kapatması
sonucu meydana gelen göllerdir.

c. Alüvyal Set Gölleri: Akarsu vadilerinin alüvyal malzemeyle kapatılması sonucunda meydana
gelen göllerdir. Genellikle küçük ve sığ göllerdir.

ç. Kıyı Set Gölleri: Alçak kıyılarda dalga ve akıntıların etkisiyle meydana gelen kıyı kordonlarının
bir koy veya körfezin önünü kapatması sonucu oluşan göllerdir. Bunlara “lagün” veya “deniz kulağı”
adı da verilir.

d. Moren Set Gölleri: Buzullardan çıkan suların önünün moren setleri ile kapatılması sonucu
oluşan göllerdir. Kuzeybatı Avrupa’da yaygın olarak görülür.

B. YAPAY GÖLLER
İnsanların elektrik enerjisi elde etmek, sulama, kullanma ve içme suyu sağlamak amacıyla akarsuların
önünü bir setle kapatmaları sonucu oluşan göllerdir. Bu göllere baraj gölleri de denir

alıntı

Sponsorlu Bağlantılar



Önceki yazımız Atatürkün Katıldığı Savaşlar Hakkında Bilgiler konulu makalemizi okudunuız mu?

Buradan Geldiler:
yerüstü suları nasıl oluşur




Benzer konular

sibel
sibel Hakkında :

Henüz yorum yok

Yorum Bölümü

Bizi takip edin

Arama yapın


Sponsorlu Bağlantılar